COP31'de enerji dönüşümünün odağı elektrifikasyon oldu

Türkiye'nin ev sahipliğinde 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), enerji dönüşümüne yönelik uluslararası görüşmelere sahne oluyor. Zirvenin ikinci gününde Koç Holding tarafından düzenlenen “Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde İş Dünyasının ve Politikaların Rolü” panelinde, iklim hedeflerinin somut yatırımlara dönüştürülmesi ve küresel ekonomide elektrifikasyonun hızlandırılması gündeme geldi.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açılış konuşmasını gerçekleştirdiği etkinlikte, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ana konuşmacı olarak yer aldı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol'un moderatörlüğündeki panele Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Y. Koç, Envision Energy Kurucusu Lei Zhang, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Odile Renaud-Basso ve Allianz CEO'su Oliver Bäte katıldı.

Küresel elektrik tüketiminde 2035 hedefi yüzde 35

Panelde konuşan Murat Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede yeni taahhütlerden çok mevcut hedeflerin uygulanmasına odaklanılması gerektiğini belirtti.

COP31 Başkanlığı'nın 2035 yılına yönelik önceliklerini paylaşan Kurum, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e çıkarılması, binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25 azaltılması ve üretimde yeniden kullanılan malzemelerin oranının yüzde 15'e yükseltilmesi hedeflerine dikkat çekti.

Bu dönüşümün gerçekleşmesi için finansmanın kritik önem taşıdığını vurgulayan Kurum, 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı taahhüdünün hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile üzerinde çalışılan “İklim Uygulama Köprüsü” mekanizması aracılığıyla kaynakların daha verimli kullanılması ve emisyon azaltımına yönelik projelerin desteklenmesi amaçlanıyor.

Kurum, COP31 eylem gündemindeki çalışmaların uygulanmasıyla 2035 yılına kadar emisyonlarda yüzde 25–30 oranında azaltım sağlanabileceğini ifade etti.

Fatih Birol: Elektrifikasyon yatırım kararlarını şekillendirecek

IEA İcra Direktörü Fatih Birol, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki mevcut yüzde 23'lük payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltilmesine yönelik uluslararası girişimin giderek daha fazla destek gördüğünü açıkladı.

Birol, Antalya'da bu hedef üzerinde sağlanacak bir uzlaşının enerji piyasalarına ve yatırımcılara elektrifikasyonun gelecekteki büyüme alanlarından biri olacağı yönünde güçlü bir mesaj vereceğini belirtti.

Enerji güvenliği kaygılarının elektrikli teknolojilere geçişi hızlandırdığını vurgulayan Birol, Çin dışındaki pazarlarda elektrikli otomobil satışlarının son dokuz ayda yüzde 60 arttığını söyledi. Birol'un paylaştığı verilere göre, 2026 yılında devreye alınan yeni elektrik santrallerinin yüzde 79'u yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanıyor.

IEA'nın COP31 hazırlıkları kapsamında yayımladığı elektrifikasyon raporu da mevcut teknolojilerle küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar maliyet etkin biçimde yüzde 33 seviyesine ulaşabileceğini ortaya koyuyor.

Al Gore: Fosil yakıt teşvikleri dönüşümün önündeki engellerden biri

Panelin ana konuşmacısı Al Gore, yenilenebilir enerji yatırımlarının küresel elektrik üretimindeki ağırlığının giderek arttığına dikkat çekti.

Gore'un paylaştığı verilere göre, 2025 yılında dünya genelinde kurulan yeni elektrik üretim kapasitesinin yüzde 86'sı yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştu. ABD'de ise bu oran yüzde 91'e ulaştı.

2026 yılında elektrikli araçların küresel otomobil satışlarındaki payının yüzde 31'e ulaşmasının beklendiğini belirten Gore, elektrifikasyonun iklim üzerindeki olumlu etkisinin kullanılan elektriğin hangi kaynaklardan üretildiğine bağlı olduğunu vurguladı.

Gore ayrıca Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) çalışmalarına atıfta bulunarak fosil yakıtlara yönelik teşviklerin kaldırılmasının yılda 4,5 trilyon dolarlık ekonomik kaynak oluşturabileceğini ifade etti.

Ali Koç: Enerji dönüşümü sanayinin rekabet gücünü belirliyor

Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Y. Koç, enerji dönüşümünün yalnızca çevresel hedeflerle sınırlı olmadığını, sanayide ekonomik bağımsızlık ve uluslararası rekabet açısından da belirleyici hale geldiğini söyledi.

Enerjinin sanayi kuruluşları açısından yalnızca bir maliyet kalemi olmaktan çıktığını belirten Koç, ülkelerin rekabet gücünün enerji altyapısı, teknoloji yatırımları ve yerli üretim kapasiteleriyle giderek daha fazla bağlantılı olduğunu ifade etti.

Koç, elektrikli teknolojilere geçişin yeni bağımlılıklar oluşturabileceğine de dikkat çekti. Madencilik, kritik minerallerin işlenmesi, enerji teknolojileri ve elektrik şebekelerine yönelik yatırımların yetersiz kalması durumunda fosil yakıtlara olan bağımlılığın yerini kritik ham maddelerde dışa bağımlılığın alabileceğini belirtti.

COP31 kapsamında açıklanan hedeflerin uygulanma düzeyinin izlenmesini öneren Koç, iklim taahhütlerinin ölçülebilir sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Enerji altyapısı ve finansman yatırımları hızlanmalı

Panelde elektrifikasyonun önündeki teknik ve finansal engeller de değerlendirildi.

Envision Energy Kurucusu Lei Zhang, yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin artan elektrik talebine dikkat çekerek yeni elektrik şebekelerinin kurulmasının 5 ila 10 yıl sürebildiğini belirtti. Zhang, enerji altyapısının sanayi yatırımlarıyla eş zamanlı planlanmasının önemini vurguladı.

EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso ise temiz enerji yatırımlarında uzun vadeli düzenleyici öngörülebilirliğin önemine işaret etti. Yatırımcıların önümüzdeki 10–15 yıllık dönemdeki koşulları ve projelerin ekonomik geri dönüşlerini değerlendirebilmesi için istikrarlı politikalara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Allianz CEO'su Oliver Bäte de iklim kaynaklı afetlerin sigorta sektörüne etkilerine değindi. Afetlerin sıklığı ve şiddeti arttıkça sigorta maliyetlerinin yükseldiğini belirten Bäte, özellikle riskli bölgelerdeki yapılaşmanın ekonomik kayıpları büyüttüğünü ifade etti.

Sanayi ve enerji yatırımlarında yeni dönem

COP31 kapsamında öne çıkan elektrifikasyon hedefi, enerji üretiminin yanı sıra imalat sanayisi, ulaşım, bina teknolojileri ve kritik ham madde tedarik zincirlerini de yakından ilgilendiriyor.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın değerlendirmelerine göre dönüşümün hızlandırılması için elektrik şebekelerinin modernizasyonu, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve gelişmekte olan ekonomilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması gerekiyor.

Antalya'da devam eden COP31 görüşmelerinin, küresel enerji tüketiminde elektriğin payını artırmayı amaçlayan 2035 hedefinin uluslararası düzeyde nasıl uygulanacağına ilişkin yol haritasını şekillendirmesi bekleniyor.