İSO ikinci 500 listesi: iç talep durdu, ihracat desteği yetersiz kaldı
İSO’nun “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2024” araştırması, reel satışların üst üste üçüncü yıl gerilediğini, sıkı para politikaları ve zayıf dış pazar koşullarının KOBİ ölçekli sanayiciyi zorladığını ortaya koydu.
Kısaca
- İSO İkinci 500 şirketlerinin üretimden satışları nominal olarak yüzde 41 artsa da, Yİ-ÜFE etkisiyle reel satışlar 2024’te binde 1 geriledi ve düşüş eğilimi üçüncü yılına ulaştı.
- Nisan 2024’te hızlanan sıkı para politikası iç talebi zayıflatırken, maliyetler, TL’nin reel değerlenmesi ve güçlü dolar paritesi sanayi ihracatının rekabet gücünü sınırladı.
- Araştırmada 66 yeni kuruluş yer aldı; 41 şirket İSO 500’den İSO İkinci 500’e gerilerken 393 şirket iki yıl üst üste listede kaldı.
Reel satışlar üçüncü yıl da düşüşte
İSO İkinci 500 şirketleri 2024’te üretimden satışlarını nominal olarak %41 artışla 1,39 trilyon TL’ye taşısa da, %41,1’lik Yİ-ÜFE dikkate alındığında reel değişim binde 1 gerileme oldu. Böylece 2022’de -%10,4, 2023’te -%5,2 olan reel düşüş eğilimi üçüncü yıla uzadı.
Talep daralması ve kur baskısı satışları vurdu
Nisan 2024’te hızlanan sıkı para politikalarıyla iç talep zayıfladı. Dış pazarda ise maliyet artışlarının fiyatlara tam yansıtılamaması, TL’nin reel değerlenmesi ve güçlü dolar paritesi sanayi ihracatının rekabet gücünü sınırladı. İSO İkinci 500’ün ihracatı %6,2 artarak 15,9 milyar dolara çıksa da satış kaybını telafi edemedi.
Listenin zirvesinde asfalt, redüktör ve tekstil
Üretimden satış kriterine göre:
- İstanbul Asfalt Fabrikaları – 4,19 milyar TL
- Yılmaz Redüktör – 4,19 milyar TL
- Boyteks Tekstil – 4,17 milyar TL
Sıralamaya girmek için alt eşik 1,82 milyar TL oldu; 2023’te bu rakam 1,29 milyar TL idi.
Haftalık sektör özeti ve fuar takvimi
Sektörde haftanın özetini ve yaklaşan fuarların takvimini e-postanıza gönderiyoruz.
Aboneliğinizi tamamlamak için göndereceğimiz e-postadaki onay bağlantısına tıklayın.
E-posta
-
E-posta kutunuzu açın
Onay e-postasının gelmesi birkaç dakika sürebilir.
-
Onay e-postasını bulun
Gelen kutusunda göremiyorsanız Spam / Gereksiz klasörüne de bakın.
-
E-postadaki onay bağlantısına tıklayın
Bu adımı tamamladığınızda aboneliğiniz başlayacak.
Zaten aboneyseniz yeniden onay vermeniz gerekmez. Bu form mevcut konu tercihlerinizi değiştirmez.
66 yeni şirket, 41 gerileme
Listede 66 yeni kuruluş yer alırken, 41 şirket İSO 500’den İSO İkinci 500’e düştü. 393 şirket ise iki yıl üst üste listede kalmayı başardı.
Karlılık göstergeleri zayıfladı
- Faaliyet kârı %18,9 azalarak 118 milyar TL’ye geriledi; faaliyet kârlılığı %12,6’dan %7,3’e düştü.
- Vergi öncesi kâr %63,8 düşüşle 34 milyar TL’ye indi; satış kârlılığı %8,2’den %2,1’e geriledi.
- Enflasyon muhasebesi kaynaklı 20,6 milyar TL’lik net zarar, satış kârlılığını 1,3 puan aşağı çekti; bu etki olmasa oran %3,4 olacaktı.
- FAVÖK kârlılığı %15,3’ten %12,7’ye gerileyerek son 10 yıl ortalaması olan %13,8’in altına sarktı.
Sektörel fark: tekstil ve giyim ihracatı öne çıktı
İSO İkinci 500’de tekstil ve hazır giyim firmalarının ağırlığı ihracat artış hızını İSO 500’ün üzerine taşıdı. Buna karşın iç pazardaki durgunluk ve finansman maliyetleri, toplam kârlılığın tarihsel ortalamaların gerisine düşmesine yol açtı.