Sera gazı emisyon ticaret sistemlerinin soru işaretleri
Avrupa Birliği ile olan İlişkili Anlaşma gereğince sera gazı emisyon ticaret sistemi (ETS) gerçekleştirme gerekliliği ile Türkiye ne tür sorunlarla karşılaşabilir? İdeal bir sistem yaratmak için hangi soruların yanıtlarını aramalıyız? İşte detaylar.
Kısaca
- Türkiye'de sera gazı emisyon ticaret sistemi için yasa taslağının 2024 içinde Meclise sunulması planlanıyor; pilot uygulamanın 2025'te başlatılması ve sistemin 2026'da tamamen işler hale getirilmesi hedefleniyor.
- AB ETS'si 2003'te kabul edilip 2005'te yürürlüğe girdi; yazıya göre ilk aşamanın başlatılması en az beş yıl sürdü.
- Türkiye'nin sistemi mevcut EU ETS'ye olabildiğince yaklaştırırken kendi ekonomisini gözetmesi; kapsam, emisyon üst limiti, kota dağıtımı, düzenleyici ve kayıt işlevleri gibi konularda karar verilmesini gerektiriyor.
ETS Uygulaması Nasıl Harekete Geçirilir?
Avrupa Birliği ile İlişkili Anlaşma'nın gerekliliklerinden biri sera gazı emisyon ticaret sistemi kavramını uygulamaktır. Çevre Koruma Bakanlığı ise bu gerekliliği yerine getirmeyi desteklemekte ve yasa taslağını bu yıl Meclise sunmayı planlamaktadır. Bakanlık, 2025'te ETS'nin pilot aşamasını başlatmayı ve 2026'da sistemin tamamen işler hale gelmesini hedeflemektedir. Avrupa entegrasyonu doğrultusunda ilerlemekte olan Türkiye'nin bu harekete destek çıkması harika bir durum gibi görünse de, daha ayrıntılı bir inceleme ile ciddi sorular ortaya çıkmaktadır.
Avrupa Birliği Sistemi Ne Kadar Üretildi?
EU ETS direktiflerine bakıldığında, 2003/87/EC doğrultusunda oluşan sistem, 2003’te kabul edilmiş ve 2005’te yürürlüğe girmiştir. Yani, AB’nin ETS sisteminde ilk aşamayı başlatabilmesi, en az 5 yıl sürmüştür. Türkiye’nin belirli fikirleri ve en iyi uygulamaları Avrupa mevzuatından alabildiği bir gerçektir. Ancak zorluk, özellikle AB’nin şu anda 4. aşamasında yer alan mevzuatını direkt olarak kopyalayamayacak olmamızdan kaynaklanmaktadır.
2005'te AB'de Başlatılan Avrupa Birliği ETS ve Bugünkü Farkları
AB'de 2005 yılında başlatılan EU ETS, bugünkü sistem ile büyük ölçüde farklılık göstermektedir. Ayrıca AB'nin kendi EU ETS'inde yaptığı hataları gidermesi ve iklim hedeflerindeki değişiklikleri dikkate almasıyla gelecekte EU ETS de değişecektir.
Haftalık sektör özeti ve fuar takvimi
Sektörde haftanın özetini ve yaklaşan fuarların takvimini e-postanıza gönderiyoruz.
Aboneliğinizi tamamlamak için göndereceğimiz e-postadaki onay bağlantısına tıklayın.
Türkiye'nin ETS Hedefleri
Türkiye'nin, ilk aşamadan itibaren mevcut EU ETS'ye olabildiğince yakın bir ETS oluşturmak, fakat bunu Türkiye ekonomisini göz önünde bulundurarak yapmayı talep etmesi, aşağıdaki soruların yanıtlarını gerektirir:
- ETS kapsam alanı (ekonomik etkinlik türleri, sera gazı türleri) nedir?
- Sisteme dahil olan emisyonların üst limiti nasıl belirlenmelidir?
- ETS'de kotaların dağılımı için kurallar nelerdir?
- İlk ve ikinci piyasa sera kotalarının müzayedeleri düzenleyecek platform hangisidir?
- Türkiye'deki ETS'nin düzenleyicisi kim olmalı?
- ETS'deki idari işlevler, özellikle kayıtla ilgili olarak kim tarafından yerine getirilmelidir?
- ETS, kota fiyatlarını etkilemek için devlet müdahalelerini içeriyor mu?